Tết Nguyên Đán không chỉ là thời khắc mở đầu năm mới theo âm lịch của Việt Nam mà còn thuộc về một không gian văn hóa tương đồng rộng lớn trải khắp nhiều quốc gia châu Á. Ở những nơi cùng đón năm mới theo chu kỳ mặt trăng, người dân thường có chung nền tảng văn minh nông nghiệp, chịu ảnh hưởng tư tưởng Á Đông và gìn giữ truyền thống tưởng nhớ tổ tiên.
Dù cách gọi và hình thức thể hiện có khác nhau, tinh thần cốt lõi của dịp lễ này vẫn gặp nhau ở ý nghĩa sum họp gia đình, biết ơn cội nguồn, mở ra khởi đầu mới và gửi gắm ước mong phúc lộc cho năm sắp tới. Dưới đây là những quốc gia có cách đón năm mới âm lịch mang nhiều nét tương đồng với Tết cổ truyền Việt Nam.
Việt Nam – Tết Nguyên Đán: Nền văn hóa Tết đậm tính gia đình
Tết Nguyên Đán tại Việt Nam là nghi lễ chuyển giao giữa năm cũ và năm mới theo chu kỳ nông lịch, gắn với tín ngưỡng trời đất và truyền thống thờ cúng tổ tiên, với thời gian nghỉ thường kéo dài khoảng 5 đến 7 ngày. Đây không chỉ là kỳ nghỉ mà là thời điểm thiêng liêng để con người làm mới không gian sống và tinh thần, khép lại điều cũ và mở ra vận hội mới.
Hoạt động văn hóa đặc trưng
- Cúng ông Công ông Táo, tất niên, giao thừa.
- Dọn dẹp nhà cửa, trang trí hoa đào, hoa mai, cây quất.
- Bày mâm ngũ quả, bánh chưng, bánh tét trên bàn thờ gia tiên.
- Chúc Tết, lì xì, mặc áo dài và thăm họ hàng những ngày đầu xuân.
- Kiêng cãi vã, làm vỡ đồ, quét nhà mùng Một để giữ may mắn.
Những nghi thức này tạo nên bản sắc Tết Việt, nơi yếu tố gia đình và đời sống tâm linh giữ vị trí trung tâm. Mỗi hoạt động đều gắn với mong muốn gìn giữ sự gắn kết giữa các thế hệ và duy trì mạch nối văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại.
Trung Quốc – Chun Jie (Xuân Tiết): Gốc rễ của Tết âm lịch Đông Á
Xuân Tiết là lễ hội quan trọng nhất trong năm tại Trung Quốc, đồng thời có sức lan tỏa mạnh mẽ đến nhiều nền văn hóa trong khu vực Đông Á, với thời gian nghỉ thường kéo dài khoảng 7 đến 15 ngày. Đây là thời điểm người dân tạm gác công việc để trở về quê, đoàn tụ cùng gia đình và thực hiện các nghi thức truyền thống nhằm khép lại năm cũ, mở ra một chu kỳ mới với nhiều kỳ vọng tốt lành. Không khí trước Tết thường gắn liền với sự chuẩn bị kỹ lưỡng cả về vật chất lẫn tinh thần, thể hiện rõ vai trò trung tâm của gia đình trong đời sống văn hóa.
Hoạt động văn hóa đặc trưng
- Cúng tổ tiên và ăn bữa cơm đoàn viên đêm giao thừa.
- Dán câu đối đỏ, treo đèn lồng, trang trí chữ Phúc và sắc đỏ may mắn.
- Mừng tuổi bằng phong bao đỏ, trao lời chúc phát tài, bình an.
- Giữ các tập tục cầu may đầu năm, tránh điều xui và ưu tiên lời tốt lành.
Một đặc điểm nổi bật của Xuân Tiết là làn sóng di chuyển quy mô rất lớn khi hàng triệu người trở về quê, tạo nên hiện tượng đoàn tụ mang tính biểu tượng, tương đồng với truyền thống về nhà sum họp dịp năm mới ở Việt Nam.
Hàn Quốc – Seollal: Tết của lễ nghi và tôn ti gia đình
Seollal là dịp năm mới âm lịch quan trọng bậc nhất tại Hàn Quốc, phản ánh rõ nét nền tảng văn hóa Nho giáo cùng cấu trúc gia đình truyền thống, với thời gian nghỉ thường kéo dài khoảng 3 đến 5 ngày. Những nghi thức trong ngày Tết đề cao sự tôn kính đối với thế hệ đi trước, đồng thời nhắc nhở mỗi thành viên về vai trò, vị trí và trách nhiệm của mình trong gia đình.
Hoạt động văn hóa đặc trưng
- Con cháu thực hiện nghi lễ cúng tổ tiên Charye để tưởng nhớ nguồn cội.
- Người trẻ cúi lạy bề trên theo nghi thức Sebae để nhận lời chúc và tiền mừng tuổi.
- Nhiều gia đình mặc hanbok truyền thống trong các hoạt động đầu năm.
- Dùng canh bánh gạo tteokguk, món ăn mang ý nghĩa đánh dấu thêm một tuổi mới.
Tương tự Việt Nam, Seollal không đơn thuần là một kỳ nghỉ đầu năm mà còn là khoảng thời gian thiêng liêng để các thế hệ sum họp, nuôi dưỡng lòng hiếu kính và thắt chặt mối quan hệ gia đình trong không khí trang trọng, ấm áp.
Triều Tiên – Seollal: Năm mới của truyền thống và tưởng niệm
Seollal tại Triều Tiên là dịp năm mới âm lịch quan trọng, phản ánh rõ cấu trúc gia đình truyền thống và tinh thần tôn kính tổ tiên trong đời sống văn hóa, với thời gian nghỉ thường khoảng 2 đến 3 ngày. Các nghi thức đầu năm đề cao sự chuẩn mực, trật tự và ý thức về cội nguồn, với trọng tâm đặt vào gia đình như nền tảng của xã hội.
Hoạt động văn hóa đặc trưng
- Thực hiện nghi lễ tưởng nhớ tổ tiên trong những ngày đầu xuân.
- Diện Hanbok Joseon truyền thống của Triều Tiên vào dịp Tết.
- Cả gia đình sum họp, quây quần bên bữa cơm năm mới.
Khác với không khí lễ hội rộn ràng ở nhiều nơi, Tết tại Triều Tiên mang sắc thái trầm lắng và trang nghiêm, gần với ý nghĩa của một nghi lễ mở đầu năm mới hơn là dịp vui chơi sôi động.
Bhutan – Losar: Năm mới gắn với Phật giáo
Losar tại Bhutan mang đậm màu sắc tâm linh và chịu ảnh hưởng sâu sắc từ Phật giáo Kim Cương thừa, với thời gian nghỉ thường khoảng 3 đến 5 ngày. Năm mới không chỉ đánh dấu sự chuyển giao thời gian mà còn là dịp con người hướng nội, làm mới đời sống tinh thần và tích lũy phúc lành cho năm sắp tới.
Hoạt động văn hóa đặc trưng
- Người dân đến tu viện cầu nguyện, xin bình an và may mắn.
- Thực hiện các nghi lễ thanh tẩy để khép lại điều cũ, mở đầu chu kỳ mới.
- Mặc Gho và Kira – trang phục truyền thống Bhutan trong sinh hoạt lễ hội và các hoạt động cộng đồng.
Tương đồng với Việt Nam, Losar nhấn mạnh một khởi đầu tinh thần mới, khi con người chủ động buông bỏ điều cũ để làm mới tâm trí và cảm xúc. Dịp này đề cao sự thanh sạch trong tâm, đời sống an hòa và các mối quan hệ hài hòa, vì thế giá trị chính nằm ở cảm giác bình yên, tĩnh tại hơn là không khí lễ hội sôi động bên ngoài.
Mông Cổ – Tsagaan Sar: Tết của sự tinh khiết và tái sinh
Tsagaan Sar có nghĩa là “Tháng Trắng”, là dịp năm mới âm lịch quan trọng nhất của người Mông Cổ, thường kéo dài khoảng 3 đến 5 ngày. Lễ này gắn với quan niệm về sự tinh khiết, trong lành và tái sinh sau mùa đông dài khắc nghiệt của thảo nguyên. “Màu trắng” trong văn hóa Mông Cổ tượng trưng cho sữa, các sản phẩm từ sữa và đời sống du mục, đồng thời biểu hiện cho điều lành, sự khởi đầu thuận sạch và tâm thế hướng đến một năm mới hài hòa, đủ đầy. Đây không chỉ là thời điểm chuyển giao năm cũ sang năm mới mà còn là nghi lễ văn hóa đánh dấu sự làm mới cả không gian sống lẫn tinh thần con người.
Hoạt động văn hóa đặc trưng
- Dọn dẹp, sắp xếp lại nhà cửa để chào đón năm mới.
- Thăm viếng họ hàng, người thân và gửi lời chúc đầu năm.
- Chuẩn bị các món ăn truyền thống để đãi khách và sum họp gia đình.
Tsagaan Sar coi trọng nghi thức thăm hỏi và chúc Tết đầu năm như một cách duy trì sợi dây gắn kết giữa các thế hệ trong gia đình và cộng đồng. Người trẻ thể hiện sự kính trọng với bậc cao niên, còn những lời chúc đầu xuân mang ý nghĩa gửi gắm may mắn, sức khỏe và thuận lợi cho cả năm phía trước. Tất cả những nghi thức này cùng hướng đến ý niệm mở ra một chu kỳ sống mới với tâm thế tích cực, hòa thuận và nhiều hy vọng, giống tinh thần khởi đầu năm mới trong Tết cổ truyền Việt Nam.
Điểm chung sâu xa giữa các quốc gia đón Tết âm lịch
Dù khác nhau về bối cảnh văn hóa và hình thức thể hiện, các quốc gia đón năm mới âm lịch vẫn gặp nhau ở cách nhìn thiêng liêng về thời khắc chuyển năm. Đây là nghi thức đánh dấu sự đổi mới của thời gian, nơi gia đình trở thành trung tâm của mọi hoạt động, con người hướng về cội nguồn và tìm lại sự cân bằng trong đời sống tinh thần. Việc dọn dẹp không gian sống, chuẩn bị bữa ăn đầu năm hay thực hiện nghi lễ truyền thống đều mang ý nghĩa gột rửa điều cũ và mở ra một chu kỳ mới với nhiều kỳ vọng tốt lành.
Chạm vào sắc xuân Á Đông cùng Blue Ocean Tours
Năm mới âm lịch là mùa đẹp để cảm nhận chiều sâu văn hóa Á Đông qua từng vùng đất. Cùng Blue Ocean Tours, bạn không chỉ đi du lịch mà còn hòa mình vào không khí xuân truyền thống tại những quốc gia đón Tết đậm bản sắc như Việt Nam, Hàn Quốc, Trung Quốc hay Bhutan. Từ nghi lễ đầu năm, trang phục truyền thống đến ẩm thực mùa Tết và đời sống bản địa, mỗi hành trình là một cách chạm vào tinh thần năm mới theo góc nhìn văn hóa. Hãy để Blue Ocean Tours đồng hành trong chuyến du xuân giàu cảm hứng và ý nghĩa nhé!
Liên hệ Blue Ocean Tours để cập nhật lịch tour mới hoặc thiết kế một chương trình tour riêng đến những vùng đất mới đậm chất lễ hội dịp đầu năm nhé.
✨ Blue Ocean Tours – Refresh your life ✨
☎ 0912 082 092 (Hà Nội) | 028 38 86 89 86 (Hồ Chí Minh)
🏢 Hà Nội: Số 3, ngách 2/69, phố Hoàng Liệt, P. Hoàng Liệt
🏢 HCM: 37 Lê Quốc Hưng, P. Xóm Chiếu
💎 GPKDLHQT: 01-042/2014/CDLQGVN-GP LHQT
